Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Słupcy
W ramach Ogólnopolskiej Kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy” dnia 20.10.2026 r. Poradnia przeprowadziła prelekcje z elementami pracy warsztatowej o charakterze profilaktyczno-edukacyjnym, na temat: „Zdrowie psychiczne młodzieży – o tym warto mówić. Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej i domowej”, poświęcone zdrowiu psychicznemu młodzieży, rozpoznawaniu i regulowaniu emocji, przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej i domowej oraz sposobom poszukiwania pomocy w sytuacjach trudnych i kryzysowych.
Spotkania realizowane odrębnie dla pięciu klas pierwszych Liceum Ogólnokształcącego im. Marszałka J. Piłsudskiego w Słupcy prowadzone przez Psychologa Poradni Annę Budnik miały na celu zwiększenie świadomości uczniów w zakresie ochrony własnego dobrostanu psychicznego, wzmacnianie kompetencji emocjonalno-społecznych oraz kształtowanie postaw opartych na empatii, szacunku i odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne oraz innych osób, jak też uświadomienie potrzeby szukania pomocy. W spotkaniach wzięło łącznie udział 136 uczniów.
Przebieg i zakres tematyczny spotkania
Podczas prelekcji omówiono pojęcie zdrowia psychicznego, jego znaczenie w codziennym funkcjonowaniu oraz czynniki wpływające na samopoczucie i dobrostan emocjonalny. Wyjaśniono, że zdrowie psychiczne nie oznacza braku stresu, trudności czy negatywnych emocji, lecz wiąże się m.in. z umiejętnością radzenia sobie z wyzwaniami, budowania relacji, rozpoznawania własnych potrzeb i korzystania ze wsparcia. Zwrócono uwagę na znaczenie poczucia bezpieczeństwa, akceptacji, przynależności oraz możliwości wyrażania własnych myśli i uczuć bez obawy przed poniżeniem czy odrzuceniem. Istotną część spotkania poświęcono emocjom towarzyszącym młodym ludziom w okresie dorastania. Omówiono funkcje emocji, takich jak lęk, złość, smutek, wstyd i poczucie odrzucenia, podkreślając ich znaczenie w rozpoznawaniu własnych potrzeb i granic. Zwrócono uwagę, że wszystkie emocje są naturalne, natomiast ważne jest rozwijanie umiejętności ich rozumienia, regulowania i wyrażania w sposób bezpieczny dla siebie i otoczenia. Uczniowie zostali zapoznani z prostymi ćwiczeniami oddechowymi i relaksacyjnymi, które mogą wspierać obniżanie napięcia emocjonalnego, uspokojenie organizmu oraz odzyskiwanie poczucia kontroli w sytuacjach stresowych. Podkreślono znaczenie odpoczynku, odpowiedniej ilości snu, aktywności fizycznej, wspierających relacji i higieny cyfrowej jako elementów codziennej troski o zdrowie psychiczne.
Praktycznym elementem zajęć było tworzenie przez uczniów „Apteczek Pierwszej Pomocy Psychologicznej”. Działanie to służyło identyfikowaniu sposobów radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz rozpoznawaniu osobistych zasobów i źródeł wsparcia. Uczniowie mogli zastanowić się, jakie działania pomagają im odzyskać spokój, do kogo mogą zwrócić się o pomoc i co może wspierać ich w chwilach przeciążenia emocjonalnego. Podkreślono, że taka apteczka nie zastępuje profesjonalnej pomocy, lecz może stanowić praktyczne narzędzie wspierające codzienną samoregulację i podejmowanie bezpiecznych decyzji.
Kolejnym ważnym zagadnieniem była przemoc rówieśnicza w środowisku szkolnym i przestrzeni wirtualnej. Omówiono jej przejawy, w tym wyśmiewanie, obrażanie, poniżanie, zastraszanie, wykluczanie z grupy, rozpowszechnianie krzywdzących informacji oraz cyberprzemoc polegającą na nękaniu, publikowaniu materiałów bez zgody czy ośmieszaniu innych w internecie. Zwrócono uwagę na wpływ takich doświadczeń na poczucie własnej wartości, bezpieczeństwo i zdrowie psychiczne. Podkreślono również znaczenie właściwej reakcji świadków przemocy, niepowielania krzywdzących treści oraz informowania zaufanych dorosłych o sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu.
Podczas spotkania poruszono również problem przemocy domowej, zwracając uwagę, że krzywdzenie może przyjmować różne formy, m.in. fizyczną, psychiczną, seksualną i ekonomiczną, a także polegać na zaniedbywaniu potrzeb dziecka. Podkreślono, że przemoc nie jest właściwą metodą wychowawczą, a odpowiedzialność za jej stosowanie ponosi osoba krzywdząca, nie osoba doświadczająca przemocy. Zaznaczono, że poczucie zagrożenia, poniżanie, zastraszanie i długotrwałe doświadczanie krzywdzenia mogą negatywnie wpływać na rozwój emocjonalny, samoocenę, relacje społeczne i funkcjonowanie szkolne młodego człowieka.
W kontekście przemocy i trudności emocjonalnych omówiono potrzebę bezpieczeństwa jako jeden z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania psychicznego. Zwrócono uwagę, że każdy uczeń ma prawo do szacunku, ochrony przed krzywdzeniem, akceptacji i uzyskania pomocy, niezależnie od swoich możliwości, trudności czy indywidualnych potrzeb rozwojowych. Uwzględniono również sytuację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Podkreślono znaczenie indywidualnego podejścia, uwzględniania zróżnicowanych potrzeb komunikacyjnych, emocjonalnych i społecznych oraz przeciwdziałania wykluczeniu, stygmatyzacji i dyskryminacji. Zwrócono uwagę na konieczność budowania środowiska szkolnego, w którym różnice indywidualne są respektowane, a każdy uczeń może doświadczać przynależności, sprawczości i bezpieczeństwa. Zaznaczono, że trudności w komunikacji, regulacji emocji lub funkcjonowaniu społecznym nie mogą stanowić uzasadnienia dla krzywdzenia czy odrzucania drugiej osoby.
Ważnym elementem prelekcji było wskazanie możliwości uzyskania pomocy w przypadku doświadczania przemocy, długotrwałego pogorszenia samopoczucia lub trudności przekraczających indywidualne możliwości radzenia sobie. Wymieniono możliwość zwrócenia się do rodziców lub innych zaufanych dorosłych, wychowawcy, pedagoga i psychologa szkolnego, a także skorzystania z pomocy specjalistów. Podkreślono, że w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa należy niezwłocznie poinformować odpowiednią osobę dorosłą, a w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia wezwać pomoc. Uświadomiono uczniom, że szukanie wsparcia jest przejawem odpowiedzialności i troski o siebie, a nie oznaką słabości.
Treść spotkań z uczniami klas pierwszych Liceum w Słupcy koncentrowała się na rozwijaniu świadomości emocjonalnej młodzieży, promowaniu sposobów dbania o zdrowie psychiczne oraz uwrażliwianiu na problem przemocy rówieśniczej i domowej. Połączenie przekazywania wiedzy z działaniami praktycznymi, w tym tworzeniem „Apteczek Pierwszej Pomocy Psychologicznej” i poznawaniem technik oddechowo-relaksacyjnych, służyło wzmacnianiu umiejętności rozpoznawania napięcia emocjonalnego oraz identyfikowania własnych zasobów i źródeł wsparcia. Podkreślono znaczenie budowania środowiska szkolnego opartego na empatii, wzajemnym szacunku, odpowiedzialności i poszanowaniu indywidualnych potrzeb uczniów. Zwrócono uwagę, że skuteczna profilaktyka przemocy wymaga uważności na sygnały krzywdzenia, reagowania na sytuacje naruszające bezpieczeństwo oraz współpracy uczniów, rodziców, nauczycieli i specjalistów.
Głównym przesłaniem spotkania było podkreślenie, że każdy młody człowiek ma prawo do bezpieczeństwa, szacunku i wsparcia, a troska o zdrowie psychiczne, umiejętność rozpoznawania emocji oraz reagowanie na przemoc są ważnymi elementami budowania bezpiecznego i wspierającego środowiska szkolnego i rodzinnego. Zwrócono uwagę, że każdy zawsze może szukać pomocy, bo ma takie prawo. Uczniom przekazano przygotowane przez Poradnię ulotki zawierające numery telefonów pomocowych, z których mogą skorzystać w razie potrzeby.
